Kristalet e paparë më parë janë zbuluar në pluhurin e lëshuar nga meteori i Chelyabinsk, “shkëmbi hapësinor” që shpërtheu në qiellin e Rusisë në vitin 2013.

Në orën 09:13 me orën lokale, më 15 shkurt, qielli u ndriçua papritur për shkak të impaktit me atmosferën e tokës; Shpërthimi i objektit, pak më pak se 20 metra i gjatë dhe me një masë rreth 10 mijë tonë, ndodhi në mbi 23 kilometra lartësi dhe lëshoi ​​një energji dhjetëra herë më të lartë se ajo e shkaktuar nga bomba atomike në Hiroshima.

Ngjarja gjeneroi një valë tronditëse shumë të dhunshme që shkaktoi plagosjen e 1200 personave dhe dëmtime në një zonë shumë të madhe. Për fat të mirë, shkatërrimi nga ajri i meteoroidit shmangu goditjen me tokën, e cila do të kishte pasoja dukshëm më dramatike.

Gjatë këtij procesi u krijua pluhur që shkencëtarët ishin në gjendje ta mblidhnin falë rrethanave të favorshme. Pikërisht në të janë identifikuar kristalet e pa parë më parë.

Kristalet e reja me bazë karboni u zbuluan nga një ekip ndërkombëtar hulumtues i udhëhequr nga shkencëtarë rusë nga Universiteti Shtetëror i Chelyabinsk dhe Universiteti Kombëtar i Shkencës dhe Teknologjisë “MISIS” në Moskë, të cilët bashkëpunuan ngushtë me kolegë nga TU Darmstadt (Gjermani), Almetyevsk. Instituti Shtetëror i Naftës dhe SSAI, GSFC dhe NASA (Shtetet e Bashkuara).

Studiuesit analizuan mostrat e mbledhura të mbledhura nën mikroskopin e dritës dhe atë elektronik, duke zbuluar kristale karboni, por të paparë më parë.

Mikrokristalet, me madhësi të ndryshme (brenda mikrometrave), u shfaqën në dy forma kryesore: në formë guaska dhe gjashtëkëndore të rrumbullakosura, siç shpjegohet nga LiveScience.

Analiza me rreze X zbuloi se ato ishin kristale grafiti (atome karboni të mbivendosur) të organizuar në nanoklustera.

Sipas shkencëtarëve, buckminsterfullerene (C60) dhe polyhexacyclooctadecane (C18H12) janë ndër kandidatët kryesorë. Mekanizmi i formimit të këtyre kristaleve të veçantë nuk dihet, megjithatë besohet se ishin kushtet e jashtëzakonshme të ablacionit (në temperatura dhe presione ekstreme) që i krijuan ato.

Detajet e studimit “Mikrokristalet ekzotike të karbonit në pluhurin meteoritik të superbolidit Chelyabinsk: hetime eksperimentale dhe skenarë teorikë të formimit të tyre” janë botuar në revistën e specializuar shkencore The European Physical Journal Plus.