E ideuar nga një mjek italian në vitet ’90, nis nga intuita se lëndët ushqyese metabolizohen ndryshe në varësi të profilit hormonal aktiv në atë kohë të ditës.

Cikli cirkadian

Është dieta e bazuar në hormone që ndjek një model ciklik në 24 orë: ciklin cirkadian. Kronodieta përdor këtë parim për të treguar shpërndarjen e ushqimit në periudhat kohore në të cilat hormonet që stimulojnë humbjen e peshës janë më aktive. Sa është efektiviteti real i kësaj diete? Sa e rëndësishme është përfshirja e disa ushqimeve në kohë të caktuara? Këtyre pyetjeve u ka dhënë përgjigje Flavia Berninin, biologe nutricioniste.

Parimi

“Disa hormone, si insulina, kortizoli dhe GH, hormoni i rritjes, luajnë një rol kyç në proceset e akumulimit dhe asgjësimit të yndyrës së trupit, si dhe në nxitjen ose humbjen e masës muskulore. Sipas kronodietës për humbjen e peshës, nuk ka rëndësi vetëm sa dhe çfarë hamë, por edhe dhe mbi të gjitha kur”. Për këtë arsye shënon kohë të sakta gjatë ditës në të cilat duhet të merren vetëm disa kategori ushqimore.

Hormonet dhe humbja e peshës

Kronodieta kërkon që karbohidratet të futen vetëm në pjesën e parë të ditës, kur nivelet më të larta të kortizolit mund të kundërshtojnë veprimin e insulinës, e cila përndryshe do të stimulonte shndërrimin e sheqernave në yndyrë trupore.

Për më tepër, në këtë pjesë të ditës mund të përfitojmë nga veprimi i hormoneve tiroide të cilat lehtësojnë shndërrimin e lëndëve ushqyese në energji.

“Nga ora 15.00 duhet të hiqen karbohidratet për t’u lënë vend proteinave. Në mbrëmje, në fakt rritet niveli i GH, një hormon që favorizon përdorimin e yndyrave rezervë, pra rezervat tona dhjamore dhe stimulon ndërtimin e masës Karbohidratet janë të ndaluara: ato do të pengonin prodhimin e GH, që arrin kulmin e saj rreth orës 22.00 kur falë darkës me proteina do të gjejë të gjithë nënshtresën e nevojshme për ndërtimin e muskujve”.

Dita e zakonshme

Kronodieta lejon një mëngjes me sheqer të bazuar në kafe ose çaj të shoqëruar me feta të thekura me reçel ose bukë me mjaltë. Parashikohet të hahet diçka në mes të mëngjesit, mundësisht me bazë frutash.

“Dreka është vakti kryesor dhe kërkon karbohidrate për t’u konsumuar. Prandaj mund të kënaqemi me një pjatë të parë klasike: makarona me salcë domate ose me perime. Asnjëherë mos i lidhni karbohidratet dhe proteinat.

“Lejohet diçka pasdite, ndoshta me kos me pak yndyrë. Darka do të përbëhet nga burime proteinash si mishi, peshku, vezët dhe djathërat”. Perimet janë të pranishme në të dy vaktet, por në mbrëmje nuk rekomandohen ato me sheqer si karotat, domatet dhe panxhari.

Kritikat dhe kufijtë

Edhe pse disa studime mbi shpërndarjen e ushqimit sipas kohës kanë rezultuar interesante në menaxhimin e sëmundjeve metabolike, si diabeti i tipit II, deri më sot, nuk kemi asnjë konfirmim për një efikasitet të konsiderueshëm të këtij regjimi në humbjen e peshës.

“Kjo është një dietë që penalizon shumë shijet dhe zgjedhjet individuale, e kufizon shumë personin në disa rregulla, ushqime dhe kohë, nuk merr parasysh ndryshimet hormonale që mund të regjistrohen tek individët ose që mund të krijohen për shkak të zakoneve të tyre të jetesës, siç mund të ndodhë te subjektet që punojnë me turne dhe për të cilët ritmet cirkadiane të hormoneve ndjekin tendenca të ndryshme nga ato të përshkruara”.